ARA-290 5mg

ARA-290 – Odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych (Research Use Only). Nie jest produktem leczniczym, suplementem diety ani środkiem spożywczym. Nie jest przeznaczony do stosowania u ludzi ani zwierząt. Sprzedaż wyłącznie dla zarejestrowanych jednostek badawczych i laboratoriów.

Erytropoetyna (EPO) od dekad funkcjonuje w świadomości jako hormon napędzający produkcję czerwonych krwinek — i jako jeden z najgłośniejszych środków dopingowych w historii kolarstwa. W cieniu tej erytropoetycznej sławy zespół Anthony Cerami i Michaela Brinesa zadał inne pytanie: skoro receptory EPO znajdują się także w neuronach, naczyniach i tkance łącznej — gdzie erytropoezy nie ma — to czemu one właściwie służą? Odpowiedzią okazał się odrębny, tkanko-protekcyjny szlak EPO, niezależny od produkcji erytrocytów.

ARA-290 (Cibinetide) to syntetyczny 11-aminokwasowy peptyd zaprojektowany właśnie po to, by ten szlak izolować. Cząsteczka odwzorowuje fragment helisy B EPO — region, który aktywuje tkanko-protekcyjny receptor, ale nie wiąże klasycznego receptora EPO odpowiedzialnego za erytropoezę. Dla badacza oznacza to narzędzie molekularne pozwalające oddzielić „naprawczą” funkcję EPO od jej działania na szpik kostny.

Niniejszy odczynnik dostarczany jest jako liofilizat w fiolce, 5 mg ARA-290, do rekonstytucji wodą bakteriostatyczną. Czystość weryfikowana metodą HPLC ≥98%, tożsamość potwierdzona spektrometrią masową, COA dostępne dla każdej partii.

Status regulacyjny

ARA-290 (Cibinetide) zakończył wczesne fazy badań klinicznych (faza I/II) w neuropatii cukrzycowej small fiber, sarkoidozie i bólu neuropatycznym, jednak nie uzyskał rejestracji jako lek w UE, USA ani gdziekolwiek na świecie. Brak autoryzacji EMA i FDA. Brak autoryzacji EFSA jako składnika suplementu diety. Komunikacja produktu jako „peptydu przeciwzapalnego dla sportowców”, „środka na neuropatię” lub „wsparcia regeneracji nerwów” dla ludzi jest sprzeczna z ramą Research Use Only.

Erytropoetyna pełni w organizmie dwie odrębne role, które przez długi czas traktowano jak jedną. Pierwsza, dobrze znana, to stymulacja erytropoezy — wiązanie homodimeru receptora EPO (EPOR/EPOR) na progenitorowych komórkach erytroidalnych w szpiku i wzrost produkcji czerwonych krwinek. Druga, opisana dopiero w latach 2000., to cytoprotekcja i naprawa tkanek — aktywacja zupełnie innego kompleksu receptorowego w tkankach nieerytroidalnych (układ nerwowy, śródbłonek, nerki, serce, tkanka łączna).

Ten drugi szlak działa przez innate repair receptor (IRR) — heterokompleks zbudowany z podjednostki receptora EPO oraz receptora β-common (βcR, CD131), wspólnego dla rodziny cytokin GM-CSF/IL-3/IL-5. Brines, Cerami i współpracownicy wykazali, że to właśnie ten heterokompleks, a nie homodimer EPOR, odpowiada za przeciwzapalne i regeneracyjne działanie EPO w uszkodzonej tkance (Brines & Cerami, 2008).

Problem z wykorzystaniem samej EPO do badania (a tym bardziej do potencjalnych zastosowań) tej funkcji jest oczywisty: pełna cząsteczka EPO podnosi hematokryt, zwiększa lepkość krwi i ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. Erytropoetyczna aktywność „zanieczyszcza” eksperyment, w którym chodzi wyłącznie o tkankową naprawę. Stąd potrzeba niehematopoetycznego analogu — cząsteczki, która aktywuje IRR, ale pomija receptor erytropoetyczny.

ARA-290 to właśnie taki analog. Peptyd odpowiada regionowi helisy B EPO, eksponowanemu na powierzchni cząsteczki — fragmentowi, który uczestniczy w wiązaniu IRR, lecz nie tworzy kontaktu z homodimerem EPOR. To rozdzielenie obu funkcji czyni z ARA-290 modelowy ligand do badania tkanko-protekcyjnego ramienia sygnalizacji EPO. W praktyce odczynnik plasuje się w obrębie szerszej grupy peptydów na regenerację badanych pod kątem naprawy tkanek niezależnej od erytropoezy.

Pod względem chemicznym ARA-290 to krótki, liniowy peptyd pochodny erytropoetyny.

• Nazwa zwyczajowa: ARA-290, Cibinetide
• Synonimy: pHBSP (pyroglutamate Helix B Surface Peptide), Helix B Surface Peptide
• Klasa: syntetyczny 11-aminokwasowy peptyd pochodny EPO; agonista innate repair receptor (IRR — heterokompleks EPOR + receptor β-common / CD131)
• Sekwencja (11 aa): Pyr-Glu-Gln-Leu-Glu-Arg-Ala-Leu-Asn-Ser-Ser (region helisy B EPO; sekwencja wg COA partii)
• Numer CAS: 1208243-50-8 (przy niepewności — „do weryfikacji w COA partii”)
• Masa cząsteczkowa: ~1257 g/mol (peptyd 11-aa; dokładna masa do weryfikacji w COA partii)
• Klasa chemiczna: liniowy oligopeptyd z N-końcową resztą pyroglutaminianu
• Postać dostarczana: liofilizat w fiolce, 5 mg substancji, do rekonstytucji wodą bakteriostatyczną; pharmaceutical grade ≥98% HPLC

Pochodzenie:

ARA-290 został opracowany przez Araim Pharmaceuticals i rozwinięty przez zespół Michaela Brinesa i Anthony Cerami — badaczy, którzy jako pierwsi opisali tkanko-protekcyjne, niezależne od erytropoezy działanie erytropoetyny. Punktem wyjścia była obserwacja, że receptory EPO występują w tkankach, w których nie zachodzi produkcja krwinek, oraz hipoteza, że EPO uwalniana lokalnie w odpowiedzi na uszkodzenie pełni funkcję sygnału naprawczego.

Mapowanie powierzchni cząsteczki EPO pozwoliło wyodrębnić region helisy B jako fragment odpowiedzialny za wiązanie tkanko-protekcyjnego receptora — i na tej podstawie zaprojektować Cibinetide. Peptyd przeszedł następnie wczesne badania kliniczne (faza I/II) w neuropatii cukrzycowej small fiber, neuropatii i bólu w przebiegu sarkoidozy oraz innych stanach z komponentą zapalno-neuropatyczną.

ARA-290 działa jako selektywny agonista tkanko-protekcyjnego ramienia sygnalizacji EPO. Sygnał inicjowany jest przez heterokompleks receptorowy, a następnie rozchodzi się po kilku równoległych szlakach wewnątrzkomórkowych obserwowanych w modelach przedklinicznych.

Profil farmakologiczny obserwowany w modelach przedklinicznych:

1. Agonizm innate repair receptor (IRR) — ARA-290 wiąże heterokompleks zbudowany z podjednostki EPOR i receptora β-common (CD131), aktywując tkanko-protekcyjne szlaki sygnalizacyjne. Co krytyczne: peptyd nie wiąże homodimeru EPOR odpowiedzialnego za erytropoezę, dlatego w modelach nie podnosi hematokrytu ani liczby retikulocytów (Brines et al. 2008). To główne rozróżnienie wobec pełnej cząsteczki EPO i fundament całej klasy „niehematopoetycznych” pochodnych
2. Działanie przeciwzapalne — aktywacja IRR tłumi sygnalizację NF-κB i redukuje produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6) w modelach zapalenia in vitro i in vivo. Mechanizm prowadzi do wyciszenia lokalnej odpowiedzi zapalnej w uszkodzonej tkance
3. Neuroprotekcja i regeneracja włókien nerwowych — w modelach neuropatii (w tym small fiber neuropathy) ARA-290 sprzyjał regeneracji cienkich włókien nerwowych skórnych; w badaniach klinicznych fazy II obserwowano wzrost gęstości włókien nerwowych (m.in. unerwienia rogówki, corneal nerve fiber density) oraz redukcję objawów neuropatycznych zgłaszanych w kwestionariuszach (Dahan et al. 2013; Brines et al. 2015)
4. Cytoprotekcja tkankowa — aktywacja IRR uruchamia szlaki antyapoptotyczne (PI3K/Akt, STAT3, ERK1/2), zwiększając przeżywalność komórek w modelach uszkodzenia niedokrwienno-reperfuzyjnego (ischemia-reperfusion). Mechanizm typowy dla tkanko-protekcyjnego działania EPO niezależnego od erytropoezy
5. Modulacja fenotypu makrofagów — w modelach gojenia obserwowano przesunięcie populacji makrofagów z prozapalnego fenotypu M1 w stronę przeciwzapalnego, naprawczego M2 — co sprzyja rozwiązaniu stanu zapalnego i remodelingowi tkanki

WAŻNE ROZRÓŻNIENIE

Erytropoetyna i ARA-290 dzielą wspólne pochodzenie cząsteczkowe, lecz działają przez dwie różne ścieżki receptorowe — i to rozróżnienie jest sednem tego odczynnika.

• EPO (pełna cząsteczka) wiąże homodimer EPOR → stymuluje erytropoezę → podnosi hematokryt → zwiększa lepkość krwi i ryzyko zakrzepowe.
• ARA-290 (Cibinetide) wiąże heterokompleks IRR (EPOR + CD131) → tkanko-protekcja i działanie przeciwzapalne → bez stymulacji erytropoezy.

Sformułowanie „działanie neuroprotekcyjne i przeciwzapalne” w kontekście tego opisu odnosi się wyłącznie do obserwacji w modelach przedklinicznych i wczesnych badaniach klinicznych fazy I/II. Nie oznacza to gwarancji efektu u człowieka stosującego odczynnik RUO ani sugestii zastosowania ARA-290 jako „leku na neuropatię” czy „peptydu regeneracyjnego dla sportowców”.

ARA-290 wśród niehematopoetycznych pochodnych EPO — pozycja farmakologiczna:

W badaniach nad tkanko-protekcyjnym szlakiem EPO opisano kilka strategii oddzielenia naprawy tkanek od erytropoezy. ARA-290 reprezentuje najdalej posunięte z tych podejść — minimalistyczny peptyd zamiast całego białka:

• EPO rekombinowana (epoetyna) — pełna aktywność erytropoetyczna i tkanko-protekcyjna razem; nieprzydatna do izolowania samej naprawy ze względu na podnoszenie hematokrytu
• Karbamylowana EPO (CEPO) i mutanty EPO — zmodyfikowane białka o zredukowanej aktywności erytropoetycznej przy zachowanej tkanko-protekcyjnej; większe i trudniejsze w produkcji niż peptyd
• ARA-290 / pHBSP (Cibinetide) — krótki 11-aa peptyd odwzorowujący wyłącznie region helisy B; selektywny agonista IRR bez wiązania homodimeru EPOR; modelowy ligand do badania tkanko-protekcyjnego ramienia EPO

ARA-290 wykorzystywany jest w pracach badawczych nad tkanko-protekcyjnym szlakiem erytropoetyny i jego rolą w zapaleniu, neuropatii i naprawie tkanek. W modelach in vivo (mysz, szczur, modele neuropatii cukrzycowej i uszkodzenia niedokrwienno-reperfuzyjnego) bada się jego wpływ na regenerację włókien nerwowych, markery zapalne, przeżywalność komórek i parametry behawioralne związane z bólem neuropatycznym. W modelach in vitro (hodowle neuronów, makrofagów, komórek śródbłonka) prowadzi się badania sygnalizacji przez heterokompleks IRR oraz kinetyki szlaków Akt/STAT3/ERK.

Konkretne kierunki badawcze obejmują:

• Neuropatia small fiber i ból neuropatyczny — modele neuropatii cukrzycowej i sarkoidozy; ocena gęstości unerwienia skóry/rogówki (IENFD, corneal nerve fiber density) i markerów bólu
• Sygnalizacja innate repair receptor (IRR) — charakterystyka heterokompleksu EPOR/CD131, porównanie z homodimerem EPOR, badania selektywności agonistów
• Stany zapalne i przesunięcie fenotypu makrofagów — modele zapalenia z oceną TNF-α, IL-6, polaryzacji M1→M2 i sygnalizacji NF-κB
• Cytoprotekcja w uszkodzeniu niedokrwienno-reperfuzyjnym — modele serca, nerek i OUN; ocena szlaków antyapoptotycznych Akt/STAT3/ERK
• Niehematopoetyczne pochodne EPO — porównawcze badania ARA-290, CEPO i mutantów EPO pod kątem dysocjacji aktywności erytropoetycznej i tkanko-protekcyjnej

ARA-290 bywa też zestawiany w protokołach badawczych z innymi peptydami tkanko-protekcyjnymi — np. BPC-157 10mg (szlak VEGF/FAK, angiogeneza) czy TB-500 5mg (aktyna, migracja komórek) — gdy celem jest porównanie różnych mechanizmów naprawy tkanek. Takie zestawienia mieszczą się w obszarze peptydów na kontuzje badanych pod kątem gojenia tkanek miękkich; każde takie zestawienie pozostaje w ramie modeli przedklinicznych.

STATUS REGULACYJNY

ARA-290 (Cibinetide) nie jest zarejestrowany jako lek w UE ani USA — peptyd zakończył wczesne fazy badań klinicznych (I/II), bez rejestracji rynkowej. Kwestia WADA wymaga uwagi: ARA-290 nie stymuluje erytropoezy (nie wiąże homodimeru EPOR, nie podnosi hematokrytu), więc nie działa jak klasyczny środek dopingujący z klasy „agentów stymulujących erytropoezę” (ESA). Mimo to, ze względu na pochodzenie z cząsteczki EPO oraz obecność szerokiej kategorii „EPO-receptor agonists” w sekcji S2 Listy Zabronionej WADA, sportowcy zarejestrowani (ADAMS) powinni samodzielnie weryfikować aktualną Listę Zabronioną WADA przed jakąkolwiek decyzją i nie zakładać, że status peptydu jest jednoznaczny.

ARA-290 (Cibinetide) to syntetyczny 11-aminokwasowy peptyd pochodny erytropoetyny, opracowany przez Araim Pharmaceuticals i rozwinięty przez zespół Brinesa i Cerami jako modelowy agonista tkanko-protekcyjnego ramienia sygnalizacji EPO. Peptyd odwzorowuje region helisy B EPO i selektywnie aktywuje innate repair receptor (heterokompleks EPOR + CD131), nie wiążąc homodimeru EPOR odpowiedzialnego za erytropoezę — dlatego w modelach wykazuje działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i cytoprotekcyjne bez podnoszenia hematokrytu.

We wczesnych badaniach klinicznych (faza I/II) w neuropatii cukrzycowej small fiber i sarkoidozie obserwowano regenerację cienkich włókien nerwowych i redukcję objawów neuropatycznych. Postać: liofilizat w fiolce 5 mg, czystość HPLC ≥98%, MS confirmation, COA dla każdej partii. Status regulacyjny — wyłącznie Research Use Only; brak rejestracji jako lek; WADA: nie stymuluje erytropoezy, ale pochodzenie z EPO wymaga weryfikacji aktualnej listy przez zarejestrowanych sportowców.

1. Brines M, Patel NSA, Villa P, et al. (2008). Nonerythropoietic, tissue-protective peptides derived from the tertiary structure of erythropoietin. PubMed
2. Brines M, Dunne AN, van Velzen M, et al. (2015). ARA 290, a nonerythropoietic peptide engineered from erythropoietin, improves metabolic control and neuropathic symptoms in patients with type 2 diabetes. PubMed
3. Dahan A, Dunne A, Swartjes M, et al. (2013). ARA 290 improves symptoms in patients with sarcoidosis-associated small nerve fiber loss and increases corneal nerve fiber density. PubMed
4. Brines M, Cerami A (2008). Erythropoietin-mediated tissue protection: reducing collateral damage from the primary injury response. PubMed
5. Collino M, Thiemermann C, Cerami A, Brines M (2015). Flipping the molecular switch for innate protection and repair of tissues: long-lasting effects of a non-erythropoietic small peptide engineered from erythropoietin. PubMed