Cagrilintide (kagrilintyd) — długodziałający analog amyliny, mechanizm i dowody naukowe

Cagrilintide, po polsku kagrilintyd, to syntetyczny analog amyliny, hormonu wydzielanego przez trzustkę razem z insuliną. Firma Novo Nordisk zaprojektowała go tak, by działał przez tydzień, i bada go głównie w parze z semaglutydem pod nazwą CagriSema. W grudniu 2025 roku złożyła w amerykańskiej FDA wniosek o dopuszczenie tej pary jako leku na otyłość. Decyzji do dnia publikacji nie ma.

Wpis wyjaśnia, czym jest amylina i dlaczego jej analogi tak długo nie nadawały się na leki. Pokazuje, co zmienił kagrilintyd, co wynika z badań fazy II i III oraz jaki jest status prawny i antydopingowy. Semaglutyd pojawia się tu wyłącznie jako partner w CagriSemie, bo ma własną monografię. Liczb o dawkach poza kontekstem badań klinicznych tu nie ma; uzasadnienie podajemy w sekcji pytań.

Odczynniki omawiane w artykule są w sklepie odczynnikami chemicznymi przeznaczonymi wyłącznie do badań laboratoryjnych (Research Use Only). Nie są produktami leczniczymi, suplementami diety ani środkami spożywczymi i nie są przeznaczone do stosowania u ludzi ani zwierząt. Co oznacza ten status, wyjaśniamy w materiale o statusie prawnym odczynników badawczych.

Ważne rozróżnienie: wszystkie liczby dotyczące redukcji masy ciała w tym wpisie pochodzą z badań klinicznych kandydata na lek, prowadzonych pod nadzorem lekarskim z semaglutydem będącym lekiem na receptę (Ozempic®, Wegovy®). Materiał badawczy z tym samym peptydem nie jest zamiennikiem produktu leczniczego, nie zastępuje konsultacji medycznej, a wyniki badań klinicznych go nie dotyczą.

Amylina — hormon, który trudno było zamienić w lek

Amylina to peptyd z 37 aminokwasów, wydzielany przez komórki β trzustki razem z insuliną po posiłku. Jej receptory są nietypowe: powstają z receptora kalcytoniny połączonego z białkami RAMP, przez co istnieje kilka podtypów. Hormon działa przede wszystkim w pniu mózgu, w polu najdalszym, gdzie bariera krew–mózg jest przepuszczalna (Hay i wsp., 2015, PMID 26071095). Skutek jest trojaki: wolniejsze opróżnianie żołądka, hamowanie wydzielania glukagonu i wcześniejsze zakończenie posiłku.

Ten ostatni efekt, sytość w trakcie jedzenia, jest szybki i krótki, bo odzwierciedla poposiłkowy wzrost stężenia hormonu. Amylina zmniejsza też nagradzającą wartość pokarmu, a u ludzi jej agoniści ograniczali liczbę epizodów napadowego objadania się (Lutz, 2025, PMID 40639451). Z punktu widzenia leczenia otyłości to mechanizm inny niż inkretynowy, dlatego od lat rozważano łączenie go z agonistami GLP-1.

Problem leżał w chemii. Ludzka amylina bardzo łatwo tworzy włókna amyloidowe, te same, które odkładają się w trzustce w cukrzycy typu 2. Pierwszy analog, pramlintyd, rozwiązał to podstawieniem trzech aminokwasów, ale ma krótki okres półtrwania, więc trzeba go podawać kilka razy dziennie (Kruse i wsp., 2021, PMID 34288673). FDA dopuściła go w 2005 roku jako lek Symlin® do leczenia cukrzycy typu 1 i 2 u osób leczonych insuliną (Drugs@FDA, NDA 021332). Jako lek na otyłość nigdy nie został zarejestrowany.

Czym jest kagrilintyd

Kagrilintyd to stabilny, lipidowany analog amyliny. Chemicy Novo Nordisk zmienili sekwencję tak, by peptyd nie agregował, i dołączyli do niego łańcuch kwasu tłuszczowego, który wiąże albuminę i wydłuża czas krążenia we krwi. Dzięki temu w badaniach klinicznych jedna dawka wystarczała na tydzień. Praca opisująca projekt cząsteczki ukazała się w 2021 roku i wprost nazywa otyłość wskazaniem, dla którego wybrano ten analog (Kruse i wsp., 2021).

Pierwsze duże badanie, faza II z udziałem 706 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy, trwało 26 tygodni w dziesięciu krajach, w tym w Polsce. Według estymandu zakładającego przestrzeganie leczenia masa ciała spadła o 6,0–10,8% zależnie od dawki wobec 3,0% w grupie placebo. Najwyższa dawka dała większy efekt niż liraglutyd podawany codziennie: 10,8% wobec 9,0%. Najczęstsze działania niepożądane dotyczyły przewodu pokarmowego, a nudności zgłaszało 20–47% uczestników wobec 18% na placebo (Lau i wsp., 2021, PMID 34798060).

Te wyniki umieściły kagrilintyd w nowej grupie długodziałających analogów amyliny, w której dziś są też eloralintyd, petrelintyd i kilka związków o kodowych nazwach. Przegląd z 2026 roku traktuje tę grupę jako następną dużą klasę leków na otyłość, obok agonistów GLP-1 (Alhazmi i le Roux, 2026, PMID 42452898). Żaden z tych związków nie jest jeszcze zarejestrowanym lekiem.

CagriSema — program badań klinicznych

Pomysł jest prosty: połączyć dwa mechanizmy sytości, amylinowy i inkretynowy, w jednym cotygodniowym podaniu. Badanie fazy Ib z 96 uczestnikami sprawdziło, czy oba peptydy można podawać razem. Ekspozycja na kagrilintyd rosła proporcjonalnie do dawki i nie zmieniała ekspozycji na semaglutyd, a większość działań niepożądanych była łagodna lub umiarkowana (Enebo i wsp., 2021, PMID 33894838).

Faza II u 92 osób z cukrzycą typu 2 trwała 32 tygodnie. Hemoglobina glikowana spadła o 2,2 punktu procentowego na CagriSemie wobec 1,8 na samym semaglutydzie i 0,9 na samym kagrilintydzie. Masa ciała spadła odpowiednio o 15,6%, 5,1% i 8,1% (Frías i wsp., 2023, PMID 37364590). Różnica w HbA1c między CagriSemą a semaglutydem nie była istotna statystycznie, różnica w masie ciała była.

Główne badania fazy III noszą nazwę REDEFINE. W REDEFINE 1 wzięło udział 3417 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy. Po 68 tygodniach masa ciała spadła o 20,4% na CagriSemie wobec 3,0% na placebo, według estymandu polityki leczenia, który liczy wszystkich uczestników niezależnie od przestrzegania terapii. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego zgłosiło 79,6% osób na CagriSemie i 39,9% na placebo (Garvey i wsp., 2025, PMID 40544433).

REDEFINE 2 objęło 1206 dorosłych z cukrzycą typu 2. Tu spadek wyniósł 13,7% wobec 3,4% na placebo, także według estymandu polityki leczenia. Poziom HbA1c nie wyższy niż 6,5% osiągnęło 73,5% osób na CagriSemie i 15,9% na placebo (Davies i wsp., 2025, PMID 40544432). Oba badania sfinansował producent, co jest normą w badaniach rejestracyjnych i nie unieważnia wyników, lecz wymaga odnotowania.

Najtrudniejszy wynik przyszedł z REDEFINE 4, otwartego porównania z tirzepatydem u 809 dorosłych z otyłością. Po 84 tygodniach CagriSema dała 23,0% redukcji wobec 25,5% na tirzepatydzie według estymandu skuteczności, a 20,2% wobec 23,6% według estymandu schematu leczenia. Badanie nie osiągnęło pierwszorzędowego celu, którym było wykazanie, że CagriSema nie jest gorsza (Novo Nordisk, 23.02.2026). Firma zapowiedziała na drugą połowę 2026 roku badanie fazy III z wyższą dawką połączenia, a na pierwszą połowę 2027 roku wyniki badania REDEFINE 11.

Bezpieczeństwo i tolerancja w badaniach

Profil działań niepożądanych kagrilintydu przypomina profil agonistów GLP-1: dominują nudności, zaparcia i biegunki, zwykle przemijające i o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (Lau i wsp., 2021; Garvey i wsp., 2025). W badaniu fazy Ib większość zdarzeń była łagodna lub umiarkowana, a odsetek osób z co najmniej jednym zdarzeniem był podobny we wszystkich grupach (Enebo i wsp., 2021). Dokładne badanie QT u 105 zdrowych ochotników nie wykazało istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QTc (Gabe i wsp., 2024, PMID 39279639).

Metaanaliza trzech badań z randomizacją (3545 uczestników) porównała CagriSemę i sam kagrilintyd z semaglutydem. Połączenie dawało o 7,5 punktu procentowego większą redukcję masy ciała niż semaglutyd, a sam kagrilintyd wypadał porównywalnie z semaglutydem. Ceną były częstsze reakcje w miejscu podania i nudności, a przy monoterapii kagrilintydem częstsze poważne zdarzenia niepożądane niż przy semaglutydzie (Ahmed i wsp., 2026, PMID 41834765). Autorzy odnotowali też nieco wyższy cholesterol LDL przy połączeniu.

Na dane o wpływie na serce i naczynia trzeba poczekać. Badanie REDEFINE 3 objęło 7076 dorosłych z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową w 575 ośrodkach w 24 krajach. Jego cel bezpieczeństwa to wykazanie, że CagriSema nie zwiększa ryzyka zgonu sercowo-naczyniowego, zawału i udaru w porównaniu z placebo. Cel skuteczności to przewaga w szerszym złożonym punkcie końcowym (Cavender i wsp., 2026, PMID 42838477). W badaniu REIMAGINE 3 u osób z cukrzycą typu 2 leczonych insuliną bazową CagriSema obniżyła HbA1c o 2,3 punktu procentowego wobec 0,7 na placebo po 40 tygodniach (estymand skuteczności). Ciężkich hipoglikemii nie odnotowano (Rosenstock i wsp., 2026, PMID 42251856).

Co te liczby znaczą, a czego nie

Każda z podanych wartości opisuje konkretny program kliniczny: zdefiniowaną populację, dawkę ustalaną stopniowo pod kontrolą lekarzy, interwencję dotyczącą stylu życia we wszystkich grupach i określony estymand. Dlatego przy liczbach zaznaczamy, czy dotyczą osób przestrzegających leczenia, czy wszystkich zrandomizowanych. Te same cząsteczki poza badaniem klinicznym nie mają żadnej z tych ram.

Z tego wynika zdanie, które we wpisie o semaglutydzie postawiliśmy na pierwszym miejscu i powtarzamy tutaj. Wyniki REDEFINE należą do kandydata na lek, ocenianego przez FDA, a nie do materiału badawczego sprzedawanego poza obrotem aptecznym. Odczynnik z sekwencją kagrilintydu, nawet o potwierdzonej czystości, nie przeszedł kontroli jakości wymaganej od leku, nie ma ulotki i nikt nie badał go u ludzi. Porównanie obu agonistów inkretynowych, które w REDEFINE 4 wypadło na korzyść tirzepatydu, omawia osobny wpis o tirzepatydzie i semaglutydzie.

Status regulacyjny

Kagrilintyd nie jest zarejestrowanym lekiem w żadnym kraju. Baza Drugs@FDA nie zawiera produktu z tą substancją (sprawdzone 1 listopada 2026 roku). Nie ma go też w unijnych danych o lekach z art. 57 (EMA, stan z 9 października 2026 roku). Jedyna droga do rejestracji wiedzie dziś przez CagriSemę. 18 grudnia 2025 roku Novo Nordisk złożył w FDA wniosek o dopuszczenie połączenia kagrilintydu z semaglutydem w stałej dawce. Wskazanie to redukcja i utrzymanie masy ciała u dorosłych z otyłością albo z nadwagą i chorobą współistniejącą. Wniosek opiera się na REDEFINE 1 i 2, a firma oczekiwała oceny w 2026 roku (Novo Nordisk, 18.12.2025).

Do 1 listopada 2026 roku FDA nie wydała decyzji; w komunikacie z lutego 2026 roku firma spodziewała się jej pod koniec roku. W komunikatach z grudnia 2025 i lutego 2026 roku nie ma mowy o wniosku w Unii Europejskiej. Jest za to zdanie, że CagriSema nie jest dopuszczona ani w USA, ani w UE. Karta Cagrilintide 5 mg opisuje ten sam stan: odczynnik bez rejestracji leczniczej.

Nota antydopingowa

Lista Zabroniona WADA 2026 nie wymienia kagrilintydu z nazwy. Przesądza jednak klasa S0, która obejmuje każdą substancję farmakologiczną bez dopuszczenia do stosowania u ludzi przez jakikolwiek rządowy organ regulacyjny, w tym leki w fazie badań klinicznych. Kagrilintyd jest dokładnie w tej sytuacji: podlega klasie S0, zabronionej w każdym czasie. Od 1 stycznia 2027 roku obowiązuje Lista 2027, która w klasie S0 wymienia „peptydy” wprost (USADA, 2026).

Semaglutyd ma inny status: jako zarejestrowany lek nie należy do S0 i nie jest zabroniony, a WADA obserwuje go w Programie Monitorującym 2026, który zakazem nie jest. Gdyby FDA dopuściła CagriSemę, kagrilintyd stałby się składnikiem zatwierdzonego leku i podstawa dla klasy S0 by odpadła. Do tego czasu status jest jednoznaczny. Jak działa ta klasyfikacja, opisuje przewodnik o Liście Zabronionej WADA; rozstrzygają WADA i POLADA.

Najczęściej zadawane pytania

Cagri peptyd — co to jest?
Potoczna nazwa kagrilintydu, długodziałającego analogu amyliny firmy Novo Nordisk. W badaniach klinicznych podawano go raz w tygodniu, sam albo z semaglutydem.

Czy cagrilintide to to samo co CagriSema?
Nie. CagriSema to połączenie kagrilintydu z semaglutydem, oceniane przez FDA jako kandydat na lek. Sam kagrilintyd był badany w fazie II i jako ramię porównawcze w badaniach fazy III.

Czy kagrilintyd jest zarejestrowanym lekiem?
Nie, w żadnym kraju. Wniosek o dopuszczenie dotyczy połączenia z semaglutydem i leży w FDA od grudnia 2025 roku, bez decyzji na dzień publikacji.

Ile masy ciała ubywało w badaniach?
W REDEFINE 1 średnio 20,4% po 68 tygodniach wobec 3,0% na placebo, licząc wszystkich zrandomizowanych. W porównaniu z tirzepatydem w REDEFINE 4 CagriSema wypadła słabiej. Liczby dotyczą kandydata na lek w badaniu klinicznym, nie odczynnika.

Cagrilintide — dawkowanie. Czemu pomijamy ten temat?
Dawki z programu REDEFINE należą do kandydata na lek, były zwiększane stopniowo pod nadzorem lekarskim i nie przenoszą się na materiał badawczy, którego nie wolno podawać ludziom.

Czy kagrilintyd jest zakazany w sporcie?
Tak. Jako substancja bez dopuszczenia jako lek podlega klasie S0 Listy WADA, zabronionej w każdym czasie. Semaglutyd, jego partner w CagriSemie, nie jest zabroniony i podlega jedynie monitorowaniu.

Podsumowanie

Kagrilintyd to lipidowany analog amyliny o tygodniowym działaniu, który rozwiązał problem agregacji ograniczający pramlintyd. W fazie II dawał do 10,8% redukcji masy ciała w 26 tygodni. W połączeniu z semaglutydem jako CagriSema przyniósł 20,4% w 68 tygodni w REDEFINE 1 i 13,7% u osób z cukrzycą typu 2 w REDEFINE 2. W otwartym porównaniu REDEFINE 4 przegrał z tirzepatydem. Wniosek o rejestrację CagriSemy czeka w FDA od grudnia 2025 roku, a sam kagrilintyd nie jest lekiem nigdzie, co przesądza o klasie S0 na Liście WADA. Wszystkie wyniki należą do badań klinicznych kandydata na lek, nie do materiału badawczego.

Dokumentacja produktowa

Karta odczynnika z dokumentacją partii: Cagrilintide 5 mg. Połączenia z semaglutydem: SEMA + CAGRI 2 mg + 2 mg PEN, SEMA + CAGRI 4 mg + 4 mg PEN i Semaglutide + Cagrilintide 2+2 mg. Związki badane w kontekście redukcji masy ciała zbiera kategoria spalacze, a mechanizmy tej grupy porządkuje przewodnik o skutecznych spalaczach tłuszczu. Potrójny agonizm omawia osobny wpis o retatrutydzie. Tożsamość i czystość partii potwierdza certyfikat analizy.

Bibliografia

1. Hay DL, Chen S, Lutz TA, i wsp. Amylin: Pharmacology, Physiology, and Clinical Potential. Pharmacol Rev. 2015;67(3):564-600. doi:10.1124/pr.115.010629. PMID: 26071095
2. Lutz TA. Role of amylin in feeding and satiation. Neuropharmacology. 2025;278:110587. doi:10.1016/j.neuropharm.2025.110587. PMID: 40639451
3. Kruse T, Hansen JL, Dahl K, i wsp. Development of Cagrilintide, a Long-Acting Amylin Analogue. J Med Chem. 2021;64(15):11183-11194. doi:10.1021/acs.jmedchem.1c00565. PMID: 34288673
4. Lau DCW, Erichsen L, Francisco AM, i wsp. Once-weekly cagrilintide for weight management in people with overweight and obesity: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled and active-controlled, dose-finding phase 2 trial. Lancet. 2021;398(10317):2160-2172. doi:10.1016/S0140-6736(21)01751-7. PMID: 34798060
5. Enebo LB, Berthelsen KK, Kankam M, i wsp. Safety, tolerability, pharmacokinetics, and pharmacodynamics of concomitant administration of multiple doses of cagrilintide with semaglutide 2·4 mg for weight management: a randomised, controlled, phase 1b trial. Lancet. 2021;397(10286):1736-1748. doi:10.1016/S0140-6736(21)00845-X. PMID: 33894838
6. Frias JP, Deenadayalan S, Erichsen L, i wsp. Efficacy and safety of co-administered once-weekly cagrilintide 2·4 mg with once-weekly semaglutide 2·4 mg in type 2 diabetes: a multicentre, randomised, double-blind, active-controlled, phase 2 trial. Lancet. 2023;402(10403):720-730. doi:10.1016/S0140-6736(23)01163-7. PMID: 37364590
7. Garvey WT, Blüher M, Osorto Contreras CK, i wsp. Coadministered Cagrilintide and Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. 2025;393(7):635-647. doi:10.1056/NEJMoa2502081. PMID: 40544433
8. Davies MJ, Bajaj HS, Broholm C, i wsp. Cagrilintide-Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity and Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2025;393(7):648-659. doi:10.1056/NEJMoa2502082. PMID: 40544432
9. Gabe MBN, Fuhr R, Sinn A, i wsp. Cagrilintide is not associated with clinically relevant QTc prolongation: A thorough QT study in healthy participants. Diabetes Obes Metab. 2024;26(12):5805-5811. doi:10.1111/dom.15951. PMID: 39279639
10. Ahmed M, Hassan M, Tahir M, i wsp. Efficacy and Safety of Cagrilintide and Cagrisema Versus Semaglutide as Anti-Obesity Medications: A Systematic Review, Meta-Analysis and Meta-Regression. Diabetes Obes Metab. 2026;28(6):4828-4836. doi:10.1111/dom.70667. PMID: 41834765
11. Cavender MA, Jastreboff AM, Cheng AYY, i wsp. Design and baseline characteristics of the CagriSema cardiovascular outcomes trial (REDEFINE 3). Am Heart J. 2026:107626. doi:10.1016/j.ahj.2026.107626. PMID: 42838477
12. Rosenstock J, Billings LK, Gajria R, i wsp. Cagrilintide-semaglutide (CagriSema) as an add-on to basal insulin in adults with type 2 diabetes (REIMAGINE 3): a randomised, double-blind, placebo-controlled, multicentre, phase 3 study. Lancet. 2026;408(10549):38-51. doi:10.1016/S0140-6736(26)01022-6. PMID: 42251856
13. Alhazmi A, le Roux CW. Amylin Analogs: The Next Major Class of Weight Loss Therapy: A Review of Experimental Data and Early-Phase Clinical Trials. Diabetes Obes Metab. 2026;28 Suppl 5:42-50. doi:10.1111/dom.71074. PMID: 42452898
14. Novo Nordisk A/S. Novo Nordisk files for FDA approval of CagriSema, the first once-weekly combination of GLP-1 and amylin analogues for weight management. Komunikat z 18.12.2025. novonordisk.com (dostęp 01.11.2026)
15. Novo Nordisk A/S. CagriSema demonstrated 23% weight loss in an open-label head-to-head REDEFINE 4 trial in people with obesity. Komunikat z 23.02.2026. novonordisk.com (dostęp 01.11.2026)
16. U.S. Food and Drug Administration. Drugs@FDA: FDA-Approved Drugs — zapytania „cagrilintide” (brak), „pramlintide” (Symlin®, NDA 021332, zatwierdzony 16.03.2005). accessdata.fda.gov (dostęp 01.11.2026)
17. European Medicines Agency. Article 57 product data (dane na 09.10.2026) — brak kagrilintydu. ema.europa.eu (dostęp 01.11.2026)
18. World Anti-Doping Agency. Lista Zabroniona 2026 (przekład polski: Polska Agencja Antydopingowa) oraz Program Monitorujący 2026. antydoping.pl (dostęp 01.11.2026)
19. U.S. Anti-Doping Agency. Athlete Advisory: What’s New on the 2027 WADA Prohibited List? (06.10.2026). usada.org (dostęp 01.11.2026)