Selank spray

Informacja o statusie produktu

Odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych (Research Use Only). Nie jest produktem leczniczym, suplementem diety ani środkiem spożywczym. Nie jest przeznaczony do stosowania u ludzi ani zwierząt. Sprzedaż wyłącznie dla zarejestrowanych jednostek badawczych i laboratoriów.

W rodzinie peptydów regulatorowych wywodzących się z tuftsyny natywny Selank jest cząsteczką wyjściową — heptapeptydem o sekwencji Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro (TKPRPGP), na którym przeprowadzono większość prac mechanistycznych przypisywanych całej grupie. Selank należy do linii Endogenic — odczynników odwzorowujących cząsteczki o pochodzeniu endogennym lub bezpośrednio od nich wyprowadzonych, dostarczanych do badań nad neurofarmakologią peptydów regulatorowych. W katalogu Pro-Body sąsiaduje z innymi peptydami na poprawę samopoczucia wykorzystywanymi jako związki odniesienia w modelach lęku eksperymentalnego.

Ten odczynnik dostarcza natywny Selank w formacie ukierunkowanym na drogę podania dominującą w literaturze nad tą cząsteczką — jako zestaw do samodzielnego przygotowania sprayu do nosa: fiolka z liofilizatem Selanku, woda bakteriostatyczna do rekonstytucji oraz szklany atomizer z pompką dozującą. To nie jest roztwór gotowy do pracy: badacz najpierw rekonstytuuje liofilizat dołączoną wodą, a następnie napełnia atomizer, przygotowując roztwór do podania donosowego.

Logika formatu jest tu wyjątkowo spójna z historią compound — natywny Selank jest zarejestrowany w Federacji Rosyjskiej jako anksjolityk w postaci roztworu do nosa, a podanie donosowe peptydów regulatorowych stanowi standard w protokołach przedklinicznych badających transport nose-to-brain. Tam, gdzie dla większości peptydów droga donosowa to wybór logistyczny, dla Selanku jest to droga, na której oparto jego rejestrację leczniczą — w katalogu odpowiada to szerszej grupie peptydów w sprayu przygotowywanych do podania donosowego.

Natywny Selank ma w katalogu Pro-Body warianty oraz formaty pokrewne, których nie należy z nim mylić: sama fiolka z liofilizatem, bez wody i atomizera (Selank 5 mg — fiolka liofilizat) oraz acetylowane pochodne — N-Acetyl Selank Spray — forma acetylowana i Adalank — N-Acetyl Selank Amidate. W odróżnieniu od nich natywny Selank ma oba końce wolne, przez co ma najkrótszy okres półtrwania w rodzinie.

Profil farmakologiczny obejmuje nieklasyczną modulację receptora GABA-A przez układ NPY, indukcję BDNF i NGF, wpływ na transmisję monoaminergiczną, aktywność immunomodulacyjną tuftsynopodobną oraz inhibicję enkefalinaz. Czystość weryfikowana metodą HPLC ≥98%, tożsamość potwierdzona spektrometrią masową, COA dostępne dla każdej partii.

STATUS REGULACYJNY

Natywny Selank jest zarejestrowany jako produkt leczniczy wyłącznie w Federacji Rosyjskiej — od 2009 roku jako anksjolityk w postaci roztworu do nosa. W UE i USA nie posiada rejestracji jako lek. Zestaw do przygotowania sprayu do nosa w wersji Pro-Body to odczynnik badawczy odzwierciedlający drogę podania z literatury, nie zarejestrowany lek — komunikacja produktu jako „anksjolityku bez recepty”, „sprayu na stres” lub „peptydu na lęk dla biohackerów” jest sprzeczna z ramą Research Use Only.

Żeby zrozumieć Selank, trzeba cofnąć się do tuftsyny. To naturalny tetrapeptyd Thr-Lys-Pro-Arg — fragment domeny CH2 immunoglobuliny G, opisany w 1970 roku przez Victora Najjara jako peptyd stymulujący fagocytozę. Tuftsyna była jedną z pierwszych cząsteczek, na których oparto strategię projektowania syntetycznych analogów peptydów endogennych: weź aktywny fragment naturalnego białka, ustabilizuj go i sprawdź, jakie funkcje fizjologiczne wnosi.

W latach 90. zespół Niny Myasoedow w Instytucie Genetyki Molekularnej Rosyjskiej Akademii Nauk (RAN) w Moskwie dodał do tuftsyny C-końcowy tripeptyd Pro-Gly-Pro, tworząc heptapeptyd Selank. Dodatek tripeptydu prolinowego zmienił profil cząsteczki: oprócz tuftsynopodobnej aktywności immunomodulacyjnej ujawnił się wyraźny profil anksjolityczny i nootropowy w modelach behawioralnych na gryzoniach. Pierwsze cztery reszty Selanku (TKPR) to wciąż sekwencja tuftsyny — to dlatego peptyd dziedziczy aktywność immunomodulacyjną; dodane Pro-Gly-Pro nadaje mu profil neuroaktywny.

Selank trafił do badań klinicznych nad zaburzeniami lękowymi, a w 2009 roku został zarejestrowany w Federacji Rosyjskiej jako anksjolityk w postaci roztworu do nosa. To czyni go jedną z nielicznych cząsteczek peptydowych z tej grupy, która przeszła ścieżkę rejestracyjną jako lek — choć tylko w jednej jurysdykcji, i właśnie w formie podawanej przez nos. Selank pozostaje przy tym peptydem o ograniczonej trwałości proteolitycznej: oba jego końce są wolne i podatne na egzopeptydazy.

To ograniczenie zrodziło całą generację stabilizowanych pochodnych — N-Acetyl Selank i Adalank — które blokują punkty ataku enzymatycznego, nie ruszając rdzenia odpowiedzialnego za aktywność. Natywny Selank pozostaje jednak cząsteczką referencyjną: to na nim przeprowadzono większość prac mechanistycznych, do których odwołują się opisy jego pochodnych, i to on ma rosyjską rejestrację w postaci podawanej donosowo.

Selank to syntetyczny heptapeptyd o dwóch wolnych końcach — analog tuftsyny rozszerzony o C-końcowy tripeptyd prolinowy. W tym zestawie dostarczany jest jako liofilizat w fiolce wraz z wodą bakteriostatyczną i szklanym atomizerem, z których badacz przygotowuje roztwór do podania donosowego po rekonstytucji.

• Nazwa zwyczajowa: Selank, natywny Selank
• Sekwencja: Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro (jednoliterowo: TKPRPGP); oba końce wolne — wolna grupa α-aminowa na N-końcu (treonina) i wolna grupa α-karboksylowa na C-końcu (prolina)
• Pochodzenie strukturalne: syntetyczny analog tuftsyny (Thr-Lys-Pro-Arg) wydłużony o tripeptyd Pro-Gly-Pro
• Klasa chemiczna: heptapeptyd regulatorowy; pochodna tuftsyny (pierwsze cztery reszty TKPR odpowiadają tuftsynie)
• Postać dostarczana: zestaw — fiolka z liofilizatem Selanku + woda bakteriostatyczna do rekonstytucji + szklany atomizer do nosa (do samodzielnego przygotowania roztworu); pharmaceutical grade ≥98% HPLC

Tabela charakterystyki fizykochemicznej

Natywny Selank działa prawdopodobnie przez kilka równoległych szlaków neurobiologicznych. Poniższe mechanizmy udokumentowano dla Selanku w modelach przedklinicznych — to właśnie dane referencyjne, do których odwołują się opisy stabilizowanych pochodnych.

Profil farmakologiczny opisany dla Selanku w modelach badawczych:

1. Nieklasyczna modulacja receptora GABA-A przez układ NPY — najlepiej opisany mechanizm. Selank w modelach gryzoni nie wiąże się z miejscem benzodiazepinowym receptora, lecz działa pośrednio — między innymi przez układ neuropeptydu Y (NPY) — i moduluje ekspresję podjednostek receptora GABA-A w korze czołowej i hipokampie. To mechanizm zasadniczo różny od benzodiazepin: benzodiazepiny wiążą się allosterycznie z miejscem benzodiazepinowym istniejącego receptora, podczas gdy Selank wpływa na sam poziom sygnalizacji GABA-ergicznej przez modulację ekspresji i transmisji. Konsekwencja w modelach: wzmocnienie sygnalizacji hamującej bez sedacji, ataksji i tolerancji typowych dla benzodiazepin
2. Modulacja ekspresji BDNF i NGF w hipokampie — Selank zwiększa ekspresję mózgowego czynnika neurotroficznego (BDNF) oraz wpływa na czynnik wzrostu nerwów (NGF) w hipokampie i korze (Inozemtseva et al. 2008); efekt słabszy niż w przypadku Semaxu, ale spójny w modelach zwierzęcych. To jeden z prawdopodobnych mechanizmów wpływu na funkcje poznawcze i odporność na stres przewlekły. Co istotne, pracę Inozemtsevej wykonano właśnie na modelu podania donosowego — co czyni ją bezpośrednio relewantną dla tego formatu
3. Modulacja transmisji dopaminergicznej i serotoninergicznej — część prac wskazuje na wpływ Selanku i tuftsyny na stężenie monoamin (dopaminy, serotoniny) i ich metabolitów w strukturach mózgowych, co w modelach gryzoni koreluje z profilem anksjolitycznym i nootropowym (Semenova et al. 2006). Mechanizm prawdopodobnie obejmuje modulację uwalniania lub degradacji monoamin
4. Aktywność immunomodulacyjna tuftsynopodobna — jako analog tuftsyny Selank moduluje funkcję makrofagów i profil cytokin, w tym interferony (IFN-α/β) oraz interleukiny (IL-6) (Uchakina et al. 2008). W części modeli i obserwacji klinicznych wiązano go z profilem przeciwlękowo-astenicznym o komponencie immunologicznym. Efekt peryferyjny wobec głównego profilu anksjolitycznego, ale interesujący dla hipotez nad zaburzeniami o komponencie zapalnym
5. Inhibicja enkefalinaz — Selank hamuje aktywność enzymów degradujących enkefaliny w surowicy i tkance mózgowej, co podnosi stężenie endogennych Met- i Leu-enkefalin w synapsach i przedłuża sygnalizację enkefalinergiczną. Aktywność opioidowa endogennych peptydów wnosi prawdopodobny wkład w efekt anksjolityczny i stabilizujący nastrój

Format podania donosowego, do którego przygotowuje się ten zestaw, odzwierciedla dominującą drogę podania w literaturze nad Selankiem, a w przypadku tej konkretnej cząsteczki — także drogę, na której oparto rosyjską rejestrację leczniczą. Logika molekularna transportu jest dobrze opisana w neurofarmakologii peptydów.

Większość peptydów regulatorowych słabo przekracza barierę krew-mózg (BBB) po podaniu obwodowym — są zbyt duże i zbyt polarne. Podanie donosowe oferuje alternatywną trasę dostarczania do ośrodkowego układu nerwowego (OUN), częściowo omijającą BBB. W modelach badawczych opisano dwa równoległe szlaki transportu nose-to-brain:

• Szlak węchowy (olfaktoryczny) — peptyd zaaplikowany na nabłonek węchowy w górnej części jamy nosowej może być transportowany wzdłuż nerwów węchowych bezpośrednio do opuszki węchowej i dalej do struktur przodomózgowia, z pominięciem krążenia ogólnoustrojowego
• Szlak nerwu trójdzielnego — zakończenia nerwu trójdzielnego unerwiające błonę śluzową nosa stanowią drugą drogę transportu do pnia mózgu i dalszych struktur OUN

Dla natywnego Selanku droga donosowa ma szczególne znaczenie z dwóch powodów. Po pierwsze — najkrótszy w rodzinie okres półtrwania (7–15 minut) sprawia, że podanie obwodowe daje wąskie okno ekspozycji; droga donosowa, omijając częściowo metabolizm pierwszego przejścia i barierę krew-mózg, pozwala dostarczyć peptyd bliżej celów ośrodkowych. Po drugie — centralna praca nad indukcją BDNF w hipokampie szczura (Inozemtseva et al. 2008) wykonana została właśnie na modelu podania donosowego, co czyni ten format bezpośrednio spójnym z literaturą mechanistyczną.

PERSPEKTYWA NAUKOWA

Natywny Selank ma silny precedens podania donosowego u człowieka — jest zarejestrowany w Federacji Rosyjskiej jako roztwór do nosa, a badania kliniczne nad tą formą prowadzono w zaburzeniach lękowych uogólnionych i adaptacyjnych (Zozulia et al. 2008). To rzadka sytuacja w rodzinie peptydów regulatorowych: droga podania odpowiadająca formatowi tego odczynnika ma udokumentowaną ścieżkę kliniczną dla tej samej cząsteczki, nie tylko logiczną analogię nose-to-brain.

Uczciwe zastrzeżenie pozostaje jednak w mocy: ten precedens dotyczy zarejestrowanego rosyjskiego produktu leczniczego, a forma RUO Pro-Body to odczynnik badawczy — nie zarejestrowany lek i nie jego zamiennik. Precedens kliniczny opisuje potencjał drogi podania w badaniach, nie autoryzuje stosowania odczynnika u ludzi.

Format przygotowywany do podania donosowego istnieje w katalogu Pro-Body w dwóch wariantach chemicznych, których nie wolno mylić. Oba przeznaczone są do drogi donosowej, ale różnią je modyfikacje końców peptydu, a co za tym idzie — trwałość proteolityczna i status precedensu klinicznego.

Natywny Selank w tym zestawie jest cząsteczką referencyjną dla całej rodziny TKPRPGP, dostarczaną z kompletem do przygotowania roztworu na drogę podania, na której oparto większość najważniejszych prac i rosyjską rejestrację. Znajduje zastosowanie w kierunkach badawczych:

• Modele lęku eksperymentalnego — klasyczne testy behawioralne u gryzoni (open field, elevated plus maze, light-dark box, Vogel conflict test); Selank jako związek odniesienia przy ocenie skali efektu analogów acetylowanych względem formy natywnej i benzodiazepin
• Badania transportu nose-to-brain — porównawcza farmakokinetyka podania donosowego względem systemowego dla formy natywnej; charakteryzacja kinetyki transportu peptydu z dwoma wolnymi końcami przez nabłonek węchowy
• Modele odporności na stres przewlekły — fizyczny (immobilizacja, stres zimna) i psychospołeczny (model defeat); ocena wpływu na rozwój zachowań depresyjnych i odpowiedź osi HPA
• Modele neuropsychiatryczne — eksperymentalne modele PTSD i zaburzeń adaptacyjnych; modulacja plastyczności synaptycznej w ciele migdałowatym i hipokampie
• Ekspresja BDNF, NGF i podjednostek GABA-A — badania transkrypcyjne i białkowe w korze i hipokampie po podaniu donosowym, w nawiązaniu do modelu Inozemtsevej; Selank jako wzorzec kinetyki modulacji względem analogów stabilizowanych
• Modele kognitywne — testy pamięci i uczenia (Morris water maze, passive avoidance), szczególnie w warunkach upośledzenia funkcji poznawczej przez stres
• Badania immunomodulacyjne — ocena aktywności tuftsynopodobnej na funkcję makrofagów i profil cytokin (IFN, IL-6) w modelach in vitro i in vivo

W badaniach nad peptydami nootropowymi i anksjolitycznymi natywny Selank bywa zestawiany z pokrewnymi cząsteczkami rosyjskiej szkoły peptydów regulatorowych przygotowywanymi do podania donosowego — punktem odniesienia dla peptydu nootropowego jest na przykład Semax spray, dla którego efekt indukcji BDNF jest wyraźniejszy niż dla Selanku.

Selank do nosa to natywny heptapeptyd o sekwencji TKPRPGP (oba końce wolne) — syntetyczny analog tuftsyny rozszerzony o C-końcowy tripeptyd Pro-Gly-Pro, opracowany w latach 90. w Instytucie Genetyki Molekularnej RAN w Moskwie i dostarczany jako zestaw do samodzielnego przygotowania sprayu do nosa: fiolka z liofilizatem, woda bakteriostatyczna do rekonstytucji i szklany atomizer. To cząsteczka referencyjna całej rodziny: na niej przeprowadzono większość prac mechanistycznych, do których odwołują się opisy stabilizowanych pochodnych — N-Acetyl Selank Spray i Adalank.

Natywny Selank ma najkrótszy okres półtrwania w rodzinie (7–15 minut), ponieważ oba jego wolne końce są podatne na egzopeptydazy. Profil farmakologiczny obejmuje nieklasyczną modulację receptora GABA-A przez układ NPY, modulację BDNF/NGF w hipokampie, wpływ na transmisję dopaminergiczną i serotoninergiczną, aktywność immunomodulacyjną tuftsynopodobną (IFN, IL-6) oraz inhibicję enkefalinaz — udokumentowane w modelach gryzoni, in vitro oraz w próbach klinicznych przeprowadzonych w Federacji Rosyjskiej.

Format donosowy nawiązuje wprost do drogi, na której oparto rejestrację: natywny Selank jest jedyną cząsteczką rodziny zarejestrowaną jako lek właśnie w postaci podawanej przez nos — krople/roztwór do nosa, wyłącznie w Rosji od 2009 roku, co daje silny precedens human intranasal. Czystość HPLC ≥98%, MS confirmation (Q-TOF), COA dla każdej partii. Status regulacyjny poza Rosją — wyłącznie Research Use Only.

Szerszy kontekst klasyfikacji i zastosowań związków wspierających funkcje poznawcze i odporność na stres omawia przewodnik o tym, czym są substancje nootropowe i kiedy bywają przedmiotem badań.

1. Inozemtseva LS, Karpenko EA, Dolotov OV, Levitskaya NG, Kamensky AA, Andreeva LA, Grivennikov IA (2008). Intranasal administration of the peptide Selank regulates BDNF expression in the rat hippocampus in vivo. PubMed
2. Uchakina ON, Uchakin PN, Miasoedov NF, Andreeva LA, Shcherbenko VE, Mezentseva MV, et al. (2008). Immunomodulatory effects of Selank in patients with anxiety-asthenic disorders. PubMed
3. Zozulia AA, Neznamov GG, Siuniakov TS, Kost NV, Gabaeva MV, Sokolov OIu, et al. (2008). Efficacy and possible mechanisms of action of a new peptide anxiolytic selank in the therapy of generalized anxiety disorders and neurasthenia. PubMed
4. Semenova TP, Kozlovskaia MM, Zuĭkov AV, Kozlovskiĭ II, Zakharova NM, Andreeva LA (2006). Selank-induced normalizing effects on the integrative brain activity and biogenic amine level disorders due to antenatal hypoxia. PubMed