YK-11 — czym różni się od SARM-ów, mechanizm folistatynowy i stan dowodów

YK-11 bywa wymieniany jednym tchem z RAD-140 i LGD-4033 jako kolejny SARM. To zestawienie jest mylące na dwóch poziomach naraz — strukturalnym i mechanistycznym — i właśnie to rozróżnienie stanowi rdzeń tego artykułu. Warto je zrobić, bo z niego wynika, dlaczego danych o YK-11 jest jeszcze mniej niż o pozostałych związkach z tej kategorii.

Tekst opisuje budowę, mechanizm i stan dowodów. Nie zawiera dawek ani schematów stosowania.

Wszystkie substancje omawiane w artykule mają charakter badawczy i nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi. Opis ich działania opiera się wyłącznie na wynikach badań laboratoryjnych i obserwacjach eksperymentalnych, nie na testach klinicznych.

Czym YK-11 różni się od RAD-140 i LGD-4033

Różnica pierwsza: budowa

Klasę SARM definiuje się zwykle przez dwie cechy naraz: selektywne działanie na receptor androgenowy oraz budowę niesteroidową. Ta druga cecha jest tym, co odróżnia SARM-y od testosteronu i jego pochodnych.

YK-11 tego kryterium nie spełnia. Jego pełna nazwa chemiczna — ester metylowy kwasu (17α,20E)-17,20-[(1-metoksyetylideno)bis(oksy)]-3-okso-19-norpregna-4,20-dieno-21-karboksylowego — wskazuje na szkielet steroidowy, pochodny 19-norpregnadienu. Pod względem strukturalnym jest to zatem związek steroidowy, a nie niesteroidowy modulator, jakim są RAD-140 i LGD-4033.

Różnica druga: mechanizm

Tu leży najciekawsze ustalenie i jest ono precyzyjnie udokumentowane. W badaniu na mioblastach linii C2C12 wykazano, że YK-11 indukuje różnicowanie miogenne, działając jako częściowy agonista receptora androgenowego aktywujący go bez interakcji N/C (Kanno i wsp., 2013, PMID 23995658).

Istotniejsze jest jednak to, co autorzy wykazali dalej. YK-11 — w odróżnieniu od dihydrotestosteronu — indukował ekspresję folistatyny, a wywołane przez niego różnicowanie miogenne zostało zniesione przez przeciwciało przeciwko folistatynie. Eksperyment ten pokazuje, że efekt anaboliczny YK-11 jest w istotnej części pośredniczony przez folistatynę, a nie wynika wyłącznie z pobudzenia receptora androgenowego. Indukcja czynników regulatorowych miogenezy — MyoD, Myf5 i miogeniny — była przy tym wyraźniejsza niż przy dihydrotestosteronie.

Ponieważ folistatyna wiąże i neutralizuje miostatynę — białko hamujące wzrost mięśnia — YK-11 bywa opisywany w piśmiennictwie jako inhibitor miostatyny (Lee i wsp., 2021, PMID 33588136). Określenie to jest skrótem: związek nie hamuje miostatyny bezpośrednio, lecz podnosi poziom jej naturalnego antagonisty.

Jak zatem go klasyfikować

Piśmiennictwo jest tu niejednolite — ta sama cząsteczka bywa opisywana jako SARM i jako inhibitor miostatyny. Najuczciwsze sformułowanie brzmi: YK-11 to steroidowy częściowy agonista receptora androgenowego o dodatkowym, folistatynozależnym mechanizmie anabolicznym. Zaliczanie go do tej samej grupy co niesteroidowe SARM-y zaciera obie te różnice. Klasyfikację całej kategorii omawiamy w materiale nadrzędnym o SARM-ach jako grupie.

Stan dowodów — najuboższy z całej trójki

Dla YK-11 nie opublikowano żadnych badań klinicznych z udziałem ludzi. Nie istnieją dane o skuteczności, farmakokinetyce ani bezpieczeństwie u człowieka — ani z badań rejestracyjnych, ani z badań wczesnej fazy.

Dostępne piśmiennictwo dzieli się na trzy grupy:

• Badania na hodowlach komórkowych — przede wszystkim opisany wyżej model mioblastów C2C12 (PMID 23995658).
• Badania na modelach zwierzęcych — w tym praca dotycząca miostatyny w mięśniu szkieletowym myszy w warunkach zakażenia (PMID 33588136).
• Prace analityczne na potrzeby kontroli antydopingowej — badanie metabolizmu YK-11 in vivo wraz z identyfikacją metabolitów przydatnych w kontroli (Piper i wsp., 2018, PMID 30379415) oraz analogiczna praca w modelu końskim (Harding i wsp., 2023, PMID 36519889).

Warto zwrócić uwagę na proporcje tego zestawienia: o wykrywaniu YK-11 w kontroli antydopingowej wiadomo więcej niż o jego działaniu u ludzi.

Obserwacja dotycząca ośrodkowego układu nerwowego

W badaniu opublikowanym w 2024 roku oceniano wpływ YK-11 na hipokamp szczura, łącząc modelowanie farmakokinetyczne, analizę dokowania molekularnego oraz badania in vivo i ex vivo (Dahleh i wsp., 2024, PMID 38521455). Dwa ustalenia z tej pracy zasługują na odnotowanie:

• Znaczna przenikalność do mózgu wykazana w modelowaniu farmakokinetycznym — działanie związku nie ogranicza się do mięśnia szkieletowego.
• Hamowanie 5-alfa-reduktazy typu II wykazane w analizie dokowania molekularnego — mechanizm dodatkowy, wykraczający poza samą oś androgenową w mięśniu.

Są to obserwacje z modelu zwierzęcego i analiz obliczeniowych, nie dane kliniczne. Wskazują jednak, że profil działania tego związku wykracza poza tkankę, do której odnoszą się deklaracje promocyjne.

Status regulacyjny

YK-11 nie jest zarejestrowany jako produkt leczniczy w żadnej jurysdykcji. Nie jest suplementem diety, środkiem spożywczym ani kosmetykiem i nie podlega oświadczeniom zdrowotnym. Nie istnieje podmiot uprawniony do wydawania zaleceń dotyczących jego stosowania u ludzi.

Przeglądy systematyczne dotyczące bezpieczeństwa tej kategorii związków u osób zdrowych (Vignali i wsp., 2023, PMID 37218811) oraz stosowania tych związków przez sportowców (Vasireddi i wsp., 2025, PMID 39755947) obejmują YK-11 w zakresie, w jakim pozwalają na to dostępne dane — a te są, jak opisano wyżej, szczątkowe.

Nota antydopingowa

YK-11 należy do kategorii S1.2 Listy Zabronionej WADA — innych środków anabolicznych. Jest zabroniony przez cały czas: podczas zawodów i poza zawodami. Metabolity YK-11 przydatne w kontroli antydopingowej zostały zidentyfikowane i scharakteryzowane (PMID 30379415), a ogólne metody wykrywania związków tej grupy opisano w piśmiennictwie analitycznym (Thevis i Schänzer, 2018, PMID 28137616).

Warto odnotować, że steroidowa budowa YK-11 nie zmienia jego przynależności do kategorii S1.2 — a jednocześnie oznacza, że związek może podlegać ocenie także w kontekście parametrów profilu steroidowego. W Polsce przepisy stosuje Polska Agencja Antydopingowa (POLADA), a kontroli podlegają również zawodnicy amatorscy startujący w zawodach objętych tymi przepisami. Ponieważ YK-11 nie jest zarejestrowanym lekiem, nie istnieje ścieżka uzyskania wyłączenia dla celów terapeutycznych.

Co faktycznie znajduje się w produkcie

W analizie opublikowanej w JAMA zbadano 44 produkty sprzedawane przez internet jako SARM: tylko 52% zawierało jakikolwiek SARM, 39% zawierało inny niezatwierdzony lek, a w 9% nie wykryto żadnego związku czynnego (Van Wagoner i wsp., 2017, PMID 29183075). Europejska sieć laboratoriów urzędowych przebadała preparaty podejrzewane o nielegalne pochodzenie pod kątem SARM-ów, modulatorów metabolicznych i sekretagogów hormonu wzrostu (Barrios i wsp., 2025, PMID 40551438).

W przypadku związku tak rzadko opisanego analitycznie jak YK-11 kwestia ta ma szczególne znaczenie: o tożsamości i czystości materiału rozstrzyga wyłącznie dokumentacja analityczna partii — sekwencja badań potwierdzających tożsamość i czystość, a nie nazwa na opakowaniu.

Redukcja szkód

• Nie ustalono profilu bezpieczeństwa u ludzi. Nie można go ocenić ani jako korzystnego, ani jako niekorzystnego, ponieważ nie przeprowadzono żadnych badań u ludzi.
• Budowa steroidowa ma znaczenie. Argument „to nie steryd, tylko SARM”, używany w obronie tego związku, nie odnosi się do YK-11 — pod względem strukturalnym jest to związek steroidowy.
• Działanie nie ogranicza się do mięśnia. Wykazano znaczną przenikalność do mózgu oraz hamowanie 5-alfa-reduktazy typu II w modelach i analizach obliczeniowych.
• Ryzyka wspólne dla klasy — w tym supresja osi podwzgórze-przysadka-gonady oraz uszkodzenia wątroby opisywane po związkach z tej grupy — omawiamy w materiale nadrzędnym.
• Zestawianie z innymi substancjami zwielokrotnia niewiadome; opisano przypadek zatrucia po jednoczesnej ekspozycji na dwa związki z tego obszaru (Kintz i wsp., 2021, PMID 34678947).

Najczęściej zadawane pytania

Czy YK-11 to SARM?

Piśmiennictwo jest niejednolite, lecz dwie rzeczy są rozstrzygające. Pod względem budowy YK-11 jest związkiem steroidowym, podczas gdy klasyczne SARM-y — RAD-140, LGD-4033 — są niesteroidowe. Pod względem mechanizmu działa jako częściowy agonista receptora androgenowego, ale jego efekt anaboliczny jest w istotnej części pośredniczony przez folistatynę. Najprecyzyjniejszy opis to „steroidowy częściowy agonista receptora androgenowego o mechanizmie folistatynozależnym”.

Czy YK-11 hamuje miostatynę?

Nie bezpośrednio. Indukuje ekspresję folistatyny, która wiąże i neutralizuje miostatynę. Wykazano to na mioblastach C2C12, gdzie efekt miogenny zniesiono przeciwciałem przeciwko folistatynie (PMID 23995658).

Czy istnieją badania YK-11 u ludzi?

Nie. Nie opublikowano badań klinicznych oceniających skuteczność ani bezpieczeństwo tego związku u człowieka. Dostępne dane pochodzą z hodowli komórkowych, modeli zwierzęcych i prac analitycznych na potrzeby kontroli antydopingowej.

Czy YK-11 działa tylko na mięśnie?

Nie ma podstaw do takiego twierdzenia. W badaniu z 2024 roku wykazano znaczną przenikalność do mózgu oraz — w analizie dokowania molekularnego — hamowanie 5-alfa-reduktazy typu II (PMID 38521455).

Dlaczego artykuł nie podaje dawek?

Ponieważ YK-11 nie ma statusu produktu leczniczego i nigdy nie przeszedł badań u ludzi, w ramach których wyznacza się dawkowanie. Wartości funkcjonujące w obiegu nie pochodzą z żadnego badania klinicznego.

Podsumowanie

YK-11 bywa zaliczany do SARM-ów, lecz zestawienie go z RAD-140 i LGD-4033 zaciera dwie istotne różnice. Pod względem budowy jest związkiem steroidowym, pochodnym 19-norpregnadienu, podczas gdy klasyczne SARM-y są niesteroidowe. Pod względem mechanizmu działa jako częściowy agonista receptora androgenowego aktywujący go bez interakcji N/C, ale jego efekt anaboliczny jest w istotnej części pośredniczony przez folistatynę — w badaniu na mioblastach C2C12 indukowane przez YK-11 różnicowanie miogenne zostało zniesione przeciwciałem przeciwko temu białku. Ponieważ folistatyna neutralizuje miostatynę, związek bywa opisywany jako inhibitor miostatyny, choć nie hamuje jej bezpośrednio. Stan dowodów jest najuboższy spośród omawianych związków tej kategorii: nie opublikowano żadnych badań u ludzi, a dostępne dane pochodzą z hodowli komórkowych, modeli zwierzęcych oraz prac analitycznych na potrzeby kontroli antydopingowej — o wykrywaniu YK-11 wiadomo więc więcej niż o jego działaniu u człowieka. Badanie z 2024 roku wskazuje ponadto na znaczną przenikalność do mózgu i hamowanie 5-alfa-reduktazy typu II. YK-11 należy do kategorii S1.2 i jest zabroniony przez cały czas.

Dokumentacja produktowa

Karty materiałów badawczych wraz z dokumentacją analityczną partii dostępne są dla wariantu kapsułkowego oraz roztworu 30 ml, a pełna oferta jest dostępna w kategorii SARM-y i modulatory. Materiały przeznaczone wyłącznie do zastosowań badawczych.

Bibliografia

1. Kanno Y, Ota R, Someya K, Kusakabe T, Kato K, Inouye Y. Selective androgen receptor modulator, YK11, regulates myogenic differentiation of C2C12 myoblasts by follistatin expression. Biol Pharm Bull. 2013;36(9):1460–1465. PMID: 23995658
2. Dahleh MMM, Bortolotto VC, Boeira SP, Segat HJ, Guerra GP, Prigol M. From gains to gaps? How Selective Androgen Receptor Modulator (SARM) YK11 impact hippocampal function: In silico, in vivo, and ex vivo perspectives. Chem Biol Interact. 2024;394:110971. PMID: 38521455
3. Lee SJ, Gharbi A, Shin JE, Jung ID, Park YM. Myostatin inhibitor YK11 as a preventative health supplement for bacterial sepsis. Biochem Biophys Res Commun. 2021;543:1–7. PMID: 33588136
4. Piper T, Dib J, Putz M, i wsp. Studies on the in vivo metabolism of the SARM YK11: Identification and characterization of metabolites potentially useful for doping controls. Drug Test Anal. 2018;10(11–12):1646–1656. PMID: 30379415
5. Harding C, Viljanto M, Habershon-Butcher J, Taylor P, Scarth J. Equine metabolism of the selective androgen receptor modulator YK-11 in urine and plasma following oral administration. Drug Test Anal. 2023;15(4):388–407. PMID: 36519889
6. Thevis M, Schänzer W. Detection of SARMs in doping control analysis. Mol Cell Endocrinol. 2018;464:34–45. PMID: 28137616
7. Vignali JD, Pak KC, Beverley HR, i wsp. Systematic Review of Safety of Selective Androgen Receptor Modulators in Healthy Adults: Implications for Recreational Users. J Xenobiot. 2023;13(2):218–236. PMID: 37218811
8. Vasireddi N, Hahamyan HA, Gould HP, i wsp. Athlete Selective Androgen Receptor Modulators Abuse: A Systematic Review. Am J Sports Med. 2025;53(4):999–1009. PMID: 39755947
9. Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D. Chemical Composition and Labeling of Substances Marketed as Selective Androgen Receptor Modulators and Sold via the Internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010. PMID: 29183075
10. Barrios MM, Deconinck E, Vanhee C, i wsp. SARMs, Metabolic Modulators and Growth Hormone Secretagogues in Suspected Illegal Medicines, Bought as Sport Performance Enhancers. Drug Test Anal. 2025;17(10):2078–2085. PMID: 40551438
11. Kintz P, Gheddar L, Paradis C, i wsp. Peroxisome Proliferator-Activated Receptor Delta Agonist (PPAR-delta) and Selective Androgen Receptor Modulator (SARM) Abuse. Toxics. 2021;9(10):251. PMID: 34678947